Wielki Zderzacz Hadronów... ogrzewa mieszkania
30 stycznia 2026, 11:18Od dwóch tygodni największy na świecie akcelerator cząstek, Wielki Zderzacz Hadronów (LHC), służy nie tylko do badań naukowych, ale również do... ogrzewania domów. Jeszcze w ubiegłym roku, 12 grudnia, zakończono prace nad systemem wymiany ciepła, który został uruchomiony w połowie stycznia bieżącego roku i dostarcza energię do sieci ciepłowniczej francuskiego miasta Ferney-Voltaire.
Najbardziej szczegółowa mapa rozkładu ciemnej materii
28 stycznia 2026, 12:08Powstała najbardziej szczegółowa mapa rozkładu ciemnej materii. Mapa, stworzona przez naukowców z Caltechu, Durham University, NASA, EPFL i innych instytucji, którzy wykorzystali nowe dane dostarczone przez Teleskop Webba, została opublikowana na łamach Nature Astronomy. Dostarcza ona nowych informacji dotyczących roli ciemnej materii w tworzeniu się galaktyk czy planet.
Niezwykły krzyżyk z Brandenburgii. Świadek wkraczania chrześcijaństwa na tereny Słowian
27 stycznia 2026, 08:24Minister nauki, badań i kultury Brandemburgii, Manja Schüle, poinformowała o dokonaniu niezwykłego odkrycia w pobliżu Poczdamu. Juliane Rangnow, zajmująca się amatorsko ochroną zabytków, znalazła wykonany z brązu niewielki krzyż z X/XI wieku. Nie jest to jednak odkrycie jak każde inne. Zabytek idealnie pasuje do formy, którą odkryto przed ponad 40 laty. Już samo znalezienie i średniowiecznej formy odlewniczej, i ozdoby wykonanej za jej pomocą jest czymś niezwykłym. Ponadto jest to znalezisko bardzo wczesne. Pokazuje, że już wówczas chrześcijaństwo w zamieszkanej głównie przez Słowian Brandenburgii chrześcijaństwo odgrywało istotną rolę.
Największa molekuła zawierająca siarkę. Odkrycie rzuca nowe światło na początki życia
26 stycznia 2026, 09:01To pierwsze niepodważalne odkrycie w przestrzeni kosmicznej molekuły zbudowanej z pierścienia i zawierającej siarkę oraz kluczowy krok w zrozumieniu związku pomiędzy procesami chemicznymi zachodzącymi w kosmosie, a podstawowymi elementami umożliwiającymi istnienie życia, mówi główny autor badań Mitsunori Araki z Instytut im. Maxa Plancka. Odkrycia dokonali naukowcy z niemieckiego Instytutu Astrofizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka oraz hiszpańskiego Centro de Astrobiología.
W Wielkiej Brytanii znaleziono jedno z najstarszych narzędzi z kości słonia. Służyło do retuszu
22 stycznia 2026, 17:06Podczas wykopalisk z Boxgrove w West Sussex archeolodzy trafili na jedno z najstarszych narzędzi z kości słonia. Pochodzi ono sprzed 480 000 lat jest o ponad 30 000 lat starsze niż jakiekolwiek podobne narzędzie znane z terenu Europy. Było wykorzystywane przez przedstawicieli kultury aszelskiej do retuszowania pięściaków i innych kamiennych narzędzi w celu nadania im ostrości. Wraz z nim znaleziono kamienne narzędzia służące do dzielenia mięsa upolowanych zwierząt.
Słynna bazylika Witruwiusza w końcu odnaleziona
21 stycznia 2026, 11:45W mieście Fano we Włoszech na piazza Andrea Costa archeolodzy odkryli rzymską bazylikę opisaną przez najsłynniejszego ze starożytnych architektów, Witruwiusza. To nie tylko jeden z najbardziej znanych budynków rzymskiej architektury, ale też jedyny, o którym Witruwiusz wyraźnie pisze, że osobiście nadzorował jego budowę. Został on opisany przez wielkiego Rzymianina w V księdze jego monumentalnego dzieła De architectura.
Tajemnicza żelazna poprzeczka w Mgławicy Pierścień. Nie wiadomo, skąd się wzięła
20 stycznia 2026, 11:50Europejscy astronomowie pracujący pod kierunkiem naukowców z University College London i Cardiff University odkryli tajemniczą żelazną poprzeczkę w słynnej Mgławicy Pierścień. Mgławicę tę zauważono po raz pierwszy w styczniu 1779 roku. Była to druga odkryta mgławica planetarna. To kolorowy bąbel gazu wyrzuconego przez gwiazdę pod koniec jej życia. Teraz, dzięki nowoczesnym instrumentom badawczym, naukowy zauważyli, że mgławicę przecina chmura atomów żelaza ułożona w kształt linii.
Finanse przyszłości. Jak technologia blockchain zmienia codzienne płatności
20 stycznia 2026, 09:41Jeszcze do niedawna kryptowaluty kojarzyły się głównie z inwestowaniem i spekulacją. Dziś coraz częściej mówi się o nich w zupełnie innym kontekście – jako o realnym narzędziu do codziennych płatności. Stablecoiny, takie jak USDC, odgrywają w tym procesie kluczową rolę, bo łączą technologię blockchain ze stabilnością tradycyjnych walut. Nic dziwnego, że coraz więcej osób interesuje się jak kupić usdc, szukając prostego sposobu na wejście w nowoczesne finanse.
W RPA znaleziono najstarszą truciznę wykorzystywana do polowań
19 stycznia 2026, 16:24Na wykonanym z kwarcu grocie strzały sprzed 60 000 lat badacze z RPA i Szwecji znaleźli ślady trucizny wykonanej z Boophone disticha. To występująca na południu Afryki roślina z rodziny amarylkowatych, która zawiera silnie toksyczne alkaloidy. Jest ona tradycyjnie wykorzystywana do zatruwania strzał, a ślady na zabytku ze stanowiska Umhlatuzana Rock Shelter to przykład najstarszego na świecie takiego użycia trucizny.
Brzuszna tkanka tłuszczowa nie jest jednolita. Jelito grube otacza wyjątkowa tkanka
16 stycznia 2026, 11:33Tłuszcz brzuszny nie jest jednolitą tkanką. Badania przeprowadzone przez zespół ze Szwecji, Danii, USA i Niemiec wykazały, że tłuszcz znajdujący się w pobliżu jelita grubego zawiera bardzo dużo adipocytów prozapalnych oraz komórek układu odpornościowego. To może sugerować, że tkanka ta jest w szczególny sposób przystosowana do obecności mikrobiomu jelit.
